(Παγκόσμια Ημέρα κατά της Εμπορίας Ανθρώπων)
Όταν μιλάμε για την εμπορία ανθρώπων, αναφερόμαστε σε μία από τις πιο αποκρουστικές παραβιάσεις που μπορούν να διαπραχθούν. Μια αποτρόπαια εγκληματική πρακτική, οι βασικοί λόγοι της οποίας είναι ευρέως γνωστοί, αλλά παρ’ όλα αυτά λίγα γίνονται για να την εξαλείψουμε.
Είναι γνωστό πως η αύξηση των ανισοτήτων, η άκρατη φτώχεια, οι ένοπλες συγκρούσεις, καθώς και οποιαδήποτε άλλη κατάσταση που οδηγεί σε ειδική ευάλωτη θέση, αποτελούν το χώρο ευνοΐας στον οποίο εκμεταλλεύονται τα δίκτυα εμπορίας ανθρώπων για να προσελκύσουν τα θύματά τους με σκοπό να τα υποτάξουν σε σεξουαλική εκμετάλλευση, η οποία είναι η πιο συχνή, σε εργασιακή εκμετάλλευση υπό απόλυτη σκλαβιά ή υπό οποιαδήποτε άλλη μορφή εκμετάλλευσης. Όλα αυτά μέσω απάτης και ψευδών υποσχέσεων για μια καλύτερη ζωή που, στην πραγματικότητα, μετατρέπει τα θύματα της εμπορίας σε «αντικείμενα που χρησιμοποιούνται και πετιούνται», τα αντιμετωπίζει σαν πράγματα, τα απο-ανθρωποποιεί και τους στερεί την αξιοπρέπειά τους.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα που υπάρχουν στα Ηνωμένα Έθνη, η εμπορία ανθρώπων, ιδιαίτερα αυτή που έχει στόχο τη σεξουαλική εκμετάλλευση των θυμάτων, επηρεάζει κυρίως γυναίκες και κορίτσια (το 42% είναι γυναίκες και το 18% είναι κορίτσια σε σύγκριση με το 23% των ανδρών και το 17% των αγοριών). Οι περιπτώσεις εμπορίας που υφίστανται τα θύματα είναι, πρώτον, με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση, δεύτερον, την εκμετάλλευση για την αναγκαία τους επιβίωση, τρίτον, την εργασιακή εκμετάλλευση και, τέλος, την εμπορία ανθρώπων με σκοπό την εγκληματικότητα και την αναγκαστική χροιά της.
Μερικά από τα δεδομένα αυτής της έκθεσης είναι ιδιαίτερα ενδεικτικά, αλλά και συγκλονιστικά. Έτσι, στις περιπτώσεις σεξουαλικής εκμετάλλευσης, το 64% των θυμάτων είναι γυναίκες, το 27% είναι κορίτσια, το 4% είναι άνδρες και το 5% είναι αγόρια. Όσον αφορά την εργασιακή εκμετάλλευση, το 27% είναι γυναίκες, το 56% είναι άνδρες, το 5% είναι κορίτσια και το 12% είναι αγόρια. Στις περιπτώσεις εκμετάλλευσης για εγκληματικούς σκοπούς, το 3% είναι γυναίκες, το 24% είναι άνδρες, το 4% είναι κορίτσια και το 68% είναι αγόρια. Σαν μια επιπλέον και συντριπτική πληροφορία, το 55% των ανηλίκων που πιάνονται από τα δίκτυα εμπορίας ανθρώπων, είναι για σκοπούς σεξουαλικής εκμετάλλευσης. Μια πληροφορία που, όταν τα θύματα βρίσκονται στις ηλικίες 18 έως 22 ετών, ανεβαίνει σε ένα συντριπτικό 92% των περιπτώσεων.
Είναι ιδιαίτερα οδυνηρό να γνωρίζουμε πως όλα αυτά συμβαίνουν στο φως της ημέρας, πολύ κοντά στα σπίτια μας, στις ίδιες μας τις γειτονιές και πόλεις, με τη συνειδητοποίηση των αρχών. Ωστόσο, υπάρχει ένα συνενοχικό σιγής από όσους θα μπορούσαν να το αποτρέψουν, αλλά δεν το πράττουν. Μια σιωπή που όχι μόνο συντελεί στο να συνεχίζονται συστηματικά οι εκμεταλλεύσεις των θυμάτων, αλλά ενισχύει επίσης το στίγμα, την εγκληματοποίηση και τη διαγραφή των θυμάτων της εμπορίας ως μοναδικά υπεύθυνων για το να είναι θύματα μιας πράξης για την οποία δεν φέρουν ευθύνη.
Πρέπει να εξοστρακίσουμε για πάντα από το μυαλό μας εκείνη την άτοπη πλάνη που καταδικάζει ατιμωρητί θύματα που αποφάσισαν εσκεμμένα να εισέλθουν στην εγκληματική σπείρα των δικτύων εμπορίας ανθρώπων. Ας σκεφτούμε ότι ένα άτομο που βρίσκεται σε κατάσταση άκρατης ανάγκης, που υφίσταται πίεση ή απειλές θανάτου στο περιβάλλον του, ή που αναζητά να ξεφύγει από μια βέβαιη και βίαιη καταστροφή από την πείνα ή τον πόλεμο, μπορεί να «συναινέσει» σε μια στιγμή να πρέπει να πουλήσει το σώμα της ή να εργαστεί μέχρι την εξάντληση υπό συνθήκες που εκμεταλλεύονται τα δίκτυα εμπορίας. Αλλά, παρ’ όλα αυτά, αν αυτές οι συνθήκες που τους οδήγησαν σε αυτήν την κατάσταση άκρατης ανάγκης δεν υφίσταντο, τα θύματα δεν θα συμφωνούσαν ποτέ εκούσια, ιδιαίτερα όταν ανακαλύπτουν πως έχουν πέσει θύματα μιας απάτης από την οποία είναι πολύ δύσκολο να ξεφύγουν.
Είναι αλήθεια, τα δίκτυα εμπορίας ανθρώπων απολαμβάνουν σχεδόν απόλυτη ατιμωρησία στην άσκηση της εγκληματικής τους δραστηριότητας. Είτε στις χώρες προέλευσης, όπου πραγματοποιούν την προσέλκυση και λειτουργούν ελεύθερα, δωροδοκώντας, αν χρειαστεί, δημόσιους υπαλλήλους και δυνάμεις ασφαλείας, είτε στις χώρες προορισμού, όπου εκμεταλλεύονται την ανοχή και την έλλειψη νομοθετικής ρύθμισης, τα θύματα της εμπορίας είναι σχεδόν απροστάτευτα, εκμεταλλεύονται μέχρι την εξάντλησή τους και μέχρι να καταφέρουν να πληρώσουν, αν μπορέσουν, το χρέος που αυξάνεται κάθε μέρα. Και όλα αυτά υπό την απειλή και το συνεχές φόβο τους για το αν θα μπορέσουν να επιστρέψουν στη χώρα τους, αν θα ξαναδούν τις οικογένειές τους, τι θα γίνει με την παρουσία τους σε μια ξένη γη, ποιος θα τους βοηθήσει να ξεφύγουν ή σε ποιον μπορούν να απευθυνθούν για βοήθεια όταν, επιπλέον, τους έχουν καταστεί και άτομα χωρίς ταυτότητα και ξέρουν πως οι οικογένειές τους εξαρτώνται από τα λίγα χρήματα που καταφέρνουν να στείλουν.
Γι’ αυτό, είναι αδύνατο να εγκληματοποιηθούν και να κατηγορηθούν τα θύματα. Και ακόμη λιγότερο όταν το «μοναδικό τους αδίκημα» είναι ότι γεννήθηκαν σε αυτές τις εκπεινωμένες περιοχές, χωρίς έξοδο, χωρίς προοπτικές για το μέλλον, χωρίς πόρους, που βασανίζονται από την πείνα ή καταστρέφονται από τον πόλεμο. Κανένα θύμα δεν επιθυμεί να εκμεταλλευτεί, να κακοποιηθεί, να υποταχθεί στα απάνθρωπα δεσμά της σεξουαλικής, της εργασιακής ή οποιαδήποτε άλλης μορφής εκμετάλλευσης. Αυτή είναι η έντονα αφελής επιχειρηματολογία αυτών που μόνο γυρίζουν το βλέμμα από την άλλη πλευρά και η συνείδησή τους, αν την έχουν, τους εξασθενεί.
Ωστόσο, η απαίτηση είναι σαφής. Όλες οι κυβερνήσεις και οργανισμοί όλων των χωρών του κόσμου πρέπει να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να εξαλείψουν την εμπορία ανθρώπων, ανεξάρτητα από τον σκοπό της, και οπουδήποτε στον κόσμο. Κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως αντικείμενο κατανάλωσης ή να υποταχθεί στα βάρβαρα δεσμά της σεξουαλικής, της εργασιακής ή οποιαδήποτε άλλης μορφής εκμετάλλευσης.
Ας είναι σαφές, η εμπορία ανθρώπων αποτελεί παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μια επίθεση ενάντια στην απαραβίαστη ανθρώπινη αξιοπρέπεια των θυμάτων και, επομένως, ένα εξαιρετικά σοβαρό έγκλημα που πρέπει να καταδιώκεται από όλες τις χώρες μέχρι την πλήρη εξάλειψή του.
Τα άτομα δεν πωλούνται και δεν αγοράζονται. Η ζωή και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια δεν έχουν τιμή.
Γνωρίζουμε τι συμβαίνει, γνωρίζουμε πότε συμβαίνει και γνωρίζουμε πού συμβαίνει.
Θα συνεχίσουμε να γυρίζουμε το βλέμμα στην άλλη πλευρά;
Πότε θα το σταματήσουμε;
